Với một đầu đề tưởng chừng chẳng ăn nhập gì
đến nội dung bài thơ, Võ Văn Hoa đã cất một lời mời để “em” về huyện trũng quê
anh. Nhưng về để làm gì? Lời mời đó ắt sẽ có câu trả lời khi chúng ta đọc hết
bài.
Thường
thường, khi tự nói về mình, người ta hay nói về những điều tốt đẹp nhất, nhưng
với anh thì không, anh không dùng những câu từ hoa mỹ mà đơn giản chỉ là một
lời mời, một câu hỏi mà như không phải hỏi:
“Em
có về huyện trũng quê anh
Tháng
ba chớm nắng thoáng yên lành”
Trong
cái nắng tháng 3 bình yên là vậy, dung dị là vậy, với những lấm tấm vàng hoa
mướp rụng đầy triền đê trong một chiều gió thoảng ngọt ngào mùi khói rạ chiều
hôm của một vùng quê yên lành, để rồi anh lại cất lên lời nói, lời kể về quê
mình, một miền quê nghèo đầy trắc ẩn:
“Ai
hay rốn lũ vừa qua ấy
Còn
lại bây giờ những mộ xanh!
Những
xác xơ cây, những nhà che tạm
Mẹ
hiền ơi, tóc bạc lưng còng
Lúa
đã gieo rồi trở về đất trắng ”
Có thể vì một lý do tế nhị nào đó mà anh không trực tiếp mời “em” về quê anh,
nhưng trong suy nghĩ của bản thân, anh luôn muốn có “em” hiện diện, để cùng anh
gánh bớt vất vả lo toan, sẻ chia những buồn vui cuộc sống, bởi ở đó luôn sâu
nặng ân tình:
“Những
bước chân non vương bùn non đến lớp
Những
cuốn vở nghĩa tình, những mái che tôn lợp
Bài
giảng hôm nay sâu thẳm “nhiễu điều...””
Ai đó
đã từng nói: Khi theo một dòng sông trôi đi, ngoảnh lại ta mới thấy hết những
gì được và mất. Không biết điều đó có đúng hoàn toàn hay không, nhưng với quê
anh, sau những giọt nước mắt đau thương, mất mát, bây giờ nụ cười đã hiện diện,
đã “thức dậy những mầm xanh” và:
“Ngày
mới quê hương trên đường đổi mới
Bão
lụt qua rồi - xốc hành trang đi tới
Hải
Lăng ơi quê mẹ anh hùng!”
Cả bài
thơ không có câu chữ nào nói về tình yêu, nhưng đó là sự pha trộn giữa cảm xúc
- lý trí, nó chất chứa một tình yêu nồng nàn, tha thiết và tình yêu đôi lứa đó
đã được anh nâng lên thành tình yêu quê mình...
Phải
cảm ơn anh, cảm ơn người làm thơ đã cho chúng ta thấy cuộc sống như có ý nghĩa
nhiều hơn nữa vì trong những thăng trầm hệ lụy của đời người, ta có thêm những
người bạn đồng hành. Xin mượn hai câu thơ của Girbal để gửi đến anh, gửi đến
những người đồng cảm:
“...Cảm
ơn đời mỗi sớm mai thức dậy
Ta
có thêm ngày nữa để yêu thương...”
Võ
Văn Hoa là vậy đó. Anh đã dùng những ngôn từ bình thường nhất, dung dị nhất để
nói về quê mình. Anh làm thơ, đến với thơ như một lẽ bình thường, rất đơn giản
như anh tự lấy câu chữ có sẵn ở túi để sắp xếp cho trật tự. Bài thơ đã khép
lại, nó như một cuốn hồi ký được lật từng trang nhẹ nhàng về một vùng quê bình
dị nhưng rất thiết tha. Hẳn không ít người con gái, khi đọc xong, trong tâm
tưởng, lại có thể từ chối một lời mời nhẹ nhàng mà sâu sắc, chân thành mà cảm
động như thế, bởi:
“Mai
em có về...
Mai em có về...
Về làm dâu quê anh!”.
Hải Chánh, tháng 08 năm
2005.
